Generatieve AI is kunstmatige intelligentie die iets nieuws maakt: tekst, beeld, geluid of programmeercode. U geeft een opdracht in gewone taal, de prompt, en het systeem schrijft een antwoord, maakt een afbeelding of vat een document samen.
ChatGPT, Claude en Gemini zijn bekende voorbeelden voor tekst; Midjourney maakt beelden. Oudere vormen van AI herkennen of voorspellen vooral, zoals een spamfilter of software die inschat hoeveel voorraad er nodig is. Generatieve AI maakt zelf iets. Voor een bedrijf zit de grootste waarde meestal in werk waarin veel gelezen wordt: mails, documenten en vragen van klanten. Daar kan een taalmodel een deel van het overtypen, sorteren en opzoeken overnemen, als het werkt met uw eigen gegevens en er een mens meekijkt waar een fout doorwerkt.
Hoe generatieve AI werkt
De meeste generatieve AI voor tekst draait op een taalmodel. Zo’n model is getraind op een enorme hoeveelheid tekst en heeft daaruit geleerd welk woord waarschijnlijk volgt op alles wat er al staat. Stelt u een vraag, dan bouwt het een antwoord op, stukje voor stukje, op basis van die waarschijnlijkheid.
Voor wie het in een bedrijf wil gebruiken, volgen daar twee dingen uit.
Het model kent uw bedrijf niet
Het weet wat er in de trainingsteksten stond, tot een bepaalde datum. Uw prijzen, uw voorraad en uw afspraken met klanten kent het niet, tenzij u die informatie bij de vraag meegeeft.
Het model kan iets verzinnen
Het maakt een waarschijnlijk antwoord, en dat is iets anders dan een juist antwoord. Een model kan met dezelfde stelligheid iets beweren wat niet klopt. Dat heet hallucineren, naar het Engelse ‘hallucination’. Een goede toepassing laat het model daarom alleen antwoorden uit informatie die u aanlevert, laat zien waar een antwoord vandaan komt, en zegt het als het iets niet weet.
Generatieve AI en andere AI
AI is een verzamelnaam. In een bedrijf komt u grofweg drie soorten tegen. De eerste herkent iets: een spamfilter, of software die op een foto ziet of een product beschadigd is. Een tweede soort voorspelt, bijvoorbeeld hoeveel er volgende week besteld wordt of wanneer een machine onderhoud nodig heeft. En de derde maakt iets: een tekst, een samenvatting van een document, de gegevens uit een mail netjes in een formulier. Dat is generatieve AI.
Veel toepassingen combineren ze. Software die facturen verwerkt, herkent eerst wat voor document het is en laat daarna een taalmodel het bedrag, de datum en het factuurnummer eruit halen.
Wat een mkb-bedrijf er nu mee doet
De bekendste toepassingen gaan over werk dat steeds terugkomt:
- Gegevens overnemen. Facturen, bestellingen en mails lezen en de gegevens in uw boekhouding of ordersysteem zetten, met AI-automatisering.
- Vragen beantwoorden. Een chatbot op uw website die antwoordt uit uw eigen pagina’s en documenten.
- De telefoon aannemen. Bent u druk of gesloten, dan neemt een telefoonassistent op en noteert wat de beller wil.
- Een taak van een paar stappen. De aanvraag lezen, de gegevens erbij zoeken en een concept klaarzetten dat een medewerker controleert. Dat doet een AI-agent.
- Schrijven, samenvatten en vertalen. Daarvoor is een abonnement vaak genoeg. Wanneer niet, leest u in ons artikel over ChatGPT Business of een eigen AI-applicatie.
Meer voorbeelden staan in AI-toepassingen voor het mkb, per afdeling.
Waar het misgaat
Antwoorden die niet kloppen
Dat is in de praktijk het grootste risico. Laat generatieve AI daarom niet zelfstandig iets doen waarbij een fout meteen doorwerkt, zoals een bedrag op een factuur of een toezegging aan een klant. Daar hoort een mens tussen die het resultaat goedkeurt.
Gegevens die u erin stopt
Bij gratis en persoonlijke abonnementen kan wat u invoert worden gebruikt om modellen verder te trainen, afhankelijk van de instellingen. Klantgegevens horen daar niet in zonder afspraken. Hoe u dat voor uw personeel vastlegt, staat in AI-beleid voor uw bedrijf.
De regels
De Europese AI Act stelt eisen aan wie AI maakt en gebruikt. Praat een klant met een chatbot of een telefoonassistent, dan moet hij weten dat het AI is. Die plicht ligt bij de maker van het systeem; bij maatwerk kan dat ook u zijn. En wie AI inzet, neemt maatregelen zodat medewerkers begrijpen wat het systeem kan en waar het fouten maakt. Meer daarover in AI Act voor het mkb en AI-geletterdheid.
Wat het kost
Een abonnement kost een vast bedrag per gebruiker per maand. Een eigen toepassing heeft twee posten: de bouw, die u één keer betaalt, en het gebruik van het model, per maand, afhankelijk van hoeveel er doorheen gaat. Wat die posten groter of kleiner maakt, staat in ons artikel over wat AI kost. Vimonto noemt geen bedragen op de site; het uurtarief en een richtbedrag hoort u in het gratis adviesgesprek.
Waar begint u?
Bij een taak. Kies er een die vaak terugkomt en waarin veel gelezen of overgetypt wordt. Schrijf op wie hem nu doet, hoe vaak, en hoe lang het duurt. Dan is snel duidelijk of generatieve AI daar iets oplevert, of dat een gewone koppeling tussen twee systemen volstaat.
Wilt u daar samen naar kijken? Het eerste gesprek is gratis, en in Limburg komen wij daarvoor bij u langs. Hoe dat gesprek loopt, leest u bij AI-advies. Wat wij als AI-bureau bouwen, staat op een eigen pagina.